فهرست موضوعات کتاب دستور زبان دری

موضوع صفحه

◘ نشانه هاي حركات و سكنات . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35

◘ حروف مُعجَمه و مُهمَله . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36

◘ نارساييها و دشواريهاي الفبا . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36

◘ حذف نشانه هاي حركت و سكون . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37

◘ عدم موجوديت نشانه ها براي برخي ازمصوتها . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38

◘ تعدد موارد نوشتاري مصوتها . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39

◘ اختلاف صداها و نشانه ها درمصوتهاي بلند . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41

◘ نشانه هاي الف . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .42

◘ الف ممدوده . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42

◘ الف مقصوره . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42

◘ الف مستوره . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43

◘ {واو} و مشكلات آن . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45

◘ واو ملفوظ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45

◘ واوغيرملفوظ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45

◘ مشكلات{ی} . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46

◘ ياي معروف . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46

◘ ياي مجهول . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46

◘ نشانه ي{ی}. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .46

◘ تعدد شكلي حروف . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47

◘ تعدد نشانه ها براي يك صدا . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48

◘ { هـ } و دشواريهاي آن . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50

◘ هاي ملفوظ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50

◘ هاي غيرملفوظ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50

◘ دشواريهاي نوشتاري حروف . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57

◘ دشواريهاي ساختاري واژه ها . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59

◘ دشواريهاي كاربرد الفبا در كمپيوتر و انترنت . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60

◘ بازسازي الفبا . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62

◘ انواع همزه و الف . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63

◘ انواع { الف و همزه } از نظر نوعيت صدا . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63

◘ انواع { الف } از نظر موقعيت ميانوندي و پسوندي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65

◘ انواع { و } . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65

◘ انواع { و } از نظر نوعيت صدا . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .66

◘ موقعيت ميانوندي و نشانه ي{ و } . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67

◘ انواع {ي} . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67

◘ انواع {ي} از نظر نوعيت صدا . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67

◘ انواع {ي} از نظر موقعيت ميانوندي و پسوندي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68

مقدمات

◘ تعريف دستور زبان . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77

◘ تجزیه و ترکیب . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77

◘ اجزاي اساسي جمله : نهاد و گزاره یا مبتدا و خبر . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79

◘ مسند الیه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80

◘ مسند . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81

◘ فاعل . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82

◘ مفعول . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82

◘ مفعول با واسطه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82

◘ مفعول بیواسطه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83

◘ اقسام { را } . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .84

◘ بن مضارع ( یا ریشه ی فعل ) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85

◘ مصدر مرخم ( بن ماضی ) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85

◘ تخفيف . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85

◘ مترادف ، متضاد ، متشابه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .86

◘ كلمه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87

◘ تقسيم بندي كلمه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87

اسم

◘ اسم چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89

◘ انواع اسم . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89

◘ اسم عام . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89

◘ شیوه ی شناخت اسم عام . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90

◘ اسم خاص . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90

◘ اسم مفرد . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90

◘ اسم جمع . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91

◘ اسم بسيط يا ساده . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92

◘ فرق ميان اسم مفرد و اسم بسيط . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92

◘ اسم مركب . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93

◘ انواع كلمات مركب . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93

◘ اسم ذات . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95

◘ اسم معني . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96

◘ اسم جامد . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96

◘ اسم مشتق . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96

◘ اسم نكره . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96

◘ اسم معرفه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97

◘ انواع معرفه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98

◘ نكره ساختن معرفه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100

◘ اسم مصغر . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .100

◘ اسم آلت . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101

◘ اسم زمان . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101

◘ اسم مكان . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .102

◘ اسم مفعول . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102

◘ فرق اسم مفعول و صفت مفعولي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102

◘ حالات اسم . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103

◘ فاعليت . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .103

◘ مفعوليت . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103

◘ انواع مفعول . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103

◘ اضافه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104

◘ مسند اليه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104

◘ قواعدی چند راجع به جمع اسم . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104

◘ پسوند جمع {- ها } . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105

◘ پسوند جمع {- ان } . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107

◘ جمعهای مكسر عربی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112

◘ جمع بستن صيغه های جمع مکسر عربی با نشانه های دری . . . . . . . . . . . . . . . 114

◘ جمعهای غلط . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116

◘ قواعد تشخیص کلمات عربی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119

صفت

◘ صفت چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121

◘ انواع صفت . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121

◘ صفت مطلق . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121

◘ صفت متساوی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121

◘ صفت فاعلي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122

◘ صفت مشبه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122

◘ نشانه هاي صفت فاعلي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123

◘ صفت مفعولي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125

◘ تركيبات صفت مفعولي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125

◘ صفت تفضيلي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126

◘ صفت عالي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126

◘ صفت نسبي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127

◘ علامات صفت نسبي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127

◘ انواع صفت از نظر ساختار . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128

◘ صفت جامد . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128

◘ صفت مشتق . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128

◘ صفت ساده . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129

◘ صفت مرکب . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129

◘ اقسام صفت مرکب . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129

◘ انواع صفت از نظر معني . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131

◘ صفت توصيفي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131

◘ صفت اشاري . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132

◘ صفت پرسشي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132

◘ صفت مبهم . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133

◘ صفت تعجبی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133

◘ صفت عددي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134

◘ صفت عددی اصلی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134

◘ صفت عددی ترتیبی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134

◘ صفت کسری . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135

◘ صفت توزیعی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135

◘ تركيب صفت . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136

◘ طرز استعمال صفت . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137

◘ قواعد نوشتار صفت . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137

◘ صفت پيش از موصوف . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137

◘ صفت پس از موصوف . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139

◘ مطابقت صفت و موصوف . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140

◘ صفت و موصوف عربی در زبان دری . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140

◘ پيوستن ياي نكره به صفت وموصوف . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143

◘ شناخت صفت . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143

فعل

◘ فعل چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145

◘ انواع فعل . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145

◘ فعل معلوم . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145

◘ فعل مجهول . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146

◘ فعل لازمي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146

◘ فعل متعدي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146

◘ طریقه ی تبدیل فعل لازمی به فعل متعدی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146

◘ افعال معين . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147

◘ فعل تام . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147

◘ فعل ناقص . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148

◘ فعل با قاعده . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148

◘ فعل بيقاعده . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149

◘ فعل امر . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149

◘ فعل نهي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150

◘ فعل ربطی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150

◘ فرق بين ( است ) و ( هست ) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151

◘ فعل ماضي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152

◘ انواع فعل ماضي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153

◘ ماضي مطلق . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153

◘ ماضي نقلي يا قريب . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153

◘ ماضی بعید . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154

◘ ماضي استمراري . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154

◘ ماضی التزامی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155

◘ فعل مضارع يا حال . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156

◘ انواع مضارع . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157

◘ مضارع التزامي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157

◘ مضارع اِخباري . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157

◘ فعل مستقبل یا آینده . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157

◘ وجوه افعال . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158

◘ وجه شرطي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158

◘ وجه مصدري . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158

◘ وجه وصفي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159

◘ وجه اخباري . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159

◘ وجه التزامي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159

◘ وجه امري . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159

◘ مطابقت فعل با فاعل . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160

قید

◘ قید چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161

◘ دسته بندی قیود . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161

◘ قيود مختص . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161

◘ قيود مشترك . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162

◘ اقسام قيد از نظر تركيب . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162

◘ قید ساده . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162

◘ قید مرکب . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162

◘ اقسام قید از نظر ساختار . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162

◘ قید جامد . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163

◘ قید مشتق . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163

◘ اقسام قید از نظر معنی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163

◘ قيد زمان . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163

◘ قيد مكان . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163

◘ قيد مقدار . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164

◘ قيد حالت . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164

◘ قيد تأكيد و ايجاب . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164

◘ قید علت . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164

◘ قيد چگونگي يا وصف و كيفيت . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165

◘ قيد استثنا . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165

◘ قيد نفي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165

◘ قيد ترتيب و عدد . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165

◘ قيد شك و ترديد . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165

◘ قيد پرسش و استفهام . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .166

◘ قيد سوگند . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167

◘ قيد تكرار . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167

◘ قيد تصديق . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167

◘ قيد تمنا . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167

◘ قيد مقايسه و تشبيه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168

◘ قيد تدريج . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168

◘ قيد شرط . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168

◘ تشخیص قید . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168

شبه جمله، اصوات، ادات

◘ شبه جمله چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169

◘ موارد کاربرد شبه جمله . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169

◘ اقسام شبه جمله . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170

◘ شبه جمله هاي خاص زبان دري . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170

◘ شبه جمله هاي دخيل . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173

◘ اصوات چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 174

◘ ادات چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176

حروف

◘ حروف چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179

◘ انواع حروف . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179

◘ حروف اضافه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179

◘ معانی حروف اضافه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180

◘ حروف ربط . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182

◘ انواع حروف ربط . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182

◘ حروف ربط بسيط . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182

◘ حروف ربط مركب . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183

◘ حروف عطف . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184

◘ حروف نشانه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185

◘ حروف زايد . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186

◘ حروف موصولي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189

◘ حروف ندا . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189

◘ حرف مفعولي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190

◘ حروف شرط . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 191

کنایات

◘ ضمیر چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193

◘ اقسام ضمير . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194

◘ ضمير شخصي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194

◘ ضمير متصل يا پيوسته . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194

◘ انواع ضميرمتصل . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194

◘ ضماير متصل فاعلي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194

◘ ضماير متصل مفعولي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195

◘ ضماير متصل اضافي يا نسبي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196

◘ ضمير منفصل يا گسسته . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197

◘ انواع ضمير منفصل . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197

◘ ضماير منفصل فاعلي. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197

◘ ضماير منفصل مفعولي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198

◘ ضماير منفصل اضافي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198

◘ ضمير مشترك . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 199

◘ ضمير اشاره . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200

◘ ضمیر ملکی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .201

◘ حالات ضمير . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201

◘ اسم اشاره چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202

◘ فرق اسم اشاره و ضمير اشاره . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202

◘ موصول چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203

◘ اقسام { كه } . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203

◘ مبهمات چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204

◘ انواع مبهمات . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204

◘ مبهمات بسيط يا ساده . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204

◘ مبهمات مركب . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 205

◘ ادوات استفهام چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207

مصدر

◘ مصدر چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 209

◘ علامات مصدر . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .210

◘ اقسام مصدر . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 211

◘ مصدر اصلي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 211

◘ مصدرجعلي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 211

◘ مصدر متصرف . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 212

◘ مصدر مقتضب . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212

◘ مصدر لازمي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 213

◘ مصدرمتعدي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 213

◘ طريق متعدي ساختن لازمي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 213

◘ مصدر مشترك . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .214

◘ مصدر بسيط . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 214

◘ مصدر مركب . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215

◘ مصدر مرخم . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215

◘ اسم مصدر . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215

◘ نشانه های اسم مصدر . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216

◘ فرق بين صفت فاعلی و اسم مصدر . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 217

اضافه

◘ اضافه چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 219

◘ تتابع اضافات . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 219

◘ اقسام اضافه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 220

◘ اضافه ي ملكي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 220

◘ اضافه ي بياني . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 220

◘ اضافه ي تشبيهي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221

◘ اضافه ی استعاری . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222

◘ اضافه ی اقترانی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222

◘ فرق اضافه ی استعاری و اضافه ی اقترانی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223

◘ اضافه ي تخصيصي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223

◘ اضافه ي بنوت . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 224

◘ فرق صفت با اضافه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 225

عدد

◘ عدد چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 227

◘ انواع عدد . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 227

◘ اعداد اصلي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 227

◘ اعداد تركيبي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 228

◘ اعداد ترتيبي يا وصفي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 228

◘ اعداد توزيعي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229

◘ اعداد كسري . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229

◘ فرق بین اعداد توزیعی و اعداد کسری . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230

◘ واحدهاي شمارش، توزین و مقیاس 230

وندها

◘ وندها چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233

◘ پیشوند ها چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233

◘ معروفترين پيشوند ها . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233

◘ میانوند ها چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236

◘ معروفترين ميانوند ها . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236

◘ ميانوند { آ } . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236

◘ ميانوند دعا . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236

◘ ميانوند اشتمال و تمامي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236

◘ ميانوند تكرار . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236

◘ ميانوند حالت . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237

◘ ميانوند رديف . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237

◘ ميانوند تلون . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237

◘ ميانوند عطف . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237

◘ ميانوند زايد . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237

◘ ميانوند {واو} . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238

◘ ميانوند {ي} . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238

◘ ميانوند واسطه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238

◘ ميانوند جمع . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238

◘ ميانوند {گ} . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238

◘ میانوند بدل . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238

◘ میانوند اسم معنی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239

◘ پسوندها چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239

◘ پسوند هاي معروف زبان دري . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239

◘ حروف پسوندي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243

◘ { الف } پسوندي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243

◘ { ت } پسوندي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 244

◘ { ش } پسوندي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245

◘ { ك } پسوندي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245

◘ { م } پسوندي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246

◘ { هـ } پسوندي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246

◘ { ي } پسوندي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 247

◘ پسوند ها از نظر تركيب . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248

◘ پسوند ها از نظر نوعيت معنایی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250

◘ پسوندهاي تشبيهي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250

◘ پسوندهاي كثرت و وفور . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250

◘ پسوندهاي زماني و مكاني . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251

◘ پسوندهاي عددي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251

◘ پسوندهاي فاعلي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251

◘ پسوندهاي مصدري . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 252

◘ پسوندهاي وصف و كيفيت . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 252

◘ پسوندهاي جمع . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253

◘ پسوندهاي تصغير . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253

◘ پسوندهاي ضميري . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 254

◘ پسوندهاي مفعولي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 254

نحو یا آیین جمله بندی

◘ نحو چیست . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 255

◘ جمله ي فعلي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 255

◘ جمله ي اسمي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 255

◘ اقسام جمله از نظر نقص و کمال . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 256

◘ جمله ي تام يا كامل . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 256

◘ جمله ي ناقص . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 256

◘ اقسام جمله از نظر معنایی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 257

◘ جمله ي اخباري . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 257

◘ جمله ي انشايي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 257

◘ اقسام دیگر جمله . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259

◘ جمله ي بسيط . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259

◘ جمله ي آزاد يا مطلق . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259

◘ جمله ي مقيد . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259

◘ جمله ي كل . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259

◘ جمله ي جزء . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259

◘ جمله ي شرطي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 260

◘ جمله ي جوابي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 260

◘ جمله ي تعليلي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 260

◘ جمله ي بزرگ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 261

◘ جمله ي كوچك . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 261

◘ جمله ي معترضه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 261

◘ جمله ي تفسيري . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 262

◘ جمله ي مؤول . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 262

◘ جمله ي مؤول به مصدر اصلي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 262

◘ جمله ي مقول قول . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 262

◘ جمله ي مؤول به مصدر بد لي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263

◘ جمله ي مؤول به صفت اصلي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263

◘ جمله ي مؤول به صفت بد لي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263

◘ جمله ي مؤول قيدي . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263

◘ جمله ي مؤول بدل از مؤول . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264